{"id":36308,"date":"2020-11-25T06:37:12","date_gmt":"2020-11-25T14:37:12","guid":{"rendered":"https:\/\/kinsta.com\/?p=81877"},"modified":"2023-11-07T14:14:16","modified_gmt":"2023-11-07T13:14:16","slug":"scripttalen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kinsta.com\/nl\/blog\/scripttalen\/","title":{"rendered":"De top 13 scripttalen waar je op moet letten"},"content":{"rendered":"

Scripttalen maken coderen eenvoudiger en sneller, dus het is niet verwonderlijk dat ze veel gebruikt worden bij webontwikkeling<\/a>.<\/p>\n

Maar dat is niet de enige toepassing voor scripttalen. Zo zijn er ook specifieke scripttalen voor besturingssystemen, statistische software, kantoortoepassingen, game-engines en diverse andere platforms.<\/p>\n

Leer in dit artikel wat ze precies betekenen en maak kennis met de beste voorbeelden van scripttalen.<\/p>\n

<\/div><\/kinsta-auto-toc>\n\n
\n
\n

Wat zijn scripttalen?<\/h2>\n

Het belangrijkste is dat het niet veel zin heeft om te spreken over frontend vs backend scripttalen, ook al gebruiken veel artikelen die je overal op het web vindt een dergelijke groepering.<\/p>\n<\/div>\n <\/div>\n

\n
<\/div>\n
\n
\n
\n <\/svg> <\/div>\n
Support<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/div>\n\n

Scripttalen kunnen diverse acties laten uitvoeren binnen een bepaalde runtime-environment, zoals het automatisch uitvoeren van taken, de functionaliteit van de originele software uitbreiden, instellingen veranderen, data uit datasets halen, en nog veel meer.<\/p>\n

Je ziet scripttalen in grofweg twee variaties:<\/p>\n

    \n
  1. Een runtime-environment kan een eigen scripttaal introduceren, zoals Bash binnen het GNU besturingssysteem, of VBA voor Microsoft Office programma’s.<\/li>\n
  2. Een runtime-environment kan een al bestaande scripttaal accepteren en adopteren, zo is bijvoorbeeld de mongo<\/code> shell van MongoDB<\/a> gebouwd rond JavaScript<\/a>.<\/li>\n<\/ol>\n

    Aan de andere kant zijn het soms de scripttalen die eerst ontwikkeld worden, waarna een ‘parent platform’ ontwikkeld wordt, hoe gek dat ook klinkt.<\/p>\n

    Dit is bijvoorbeeld gebeurd bij Node.js<\/strong>, een back-end runtime-environment dat gemaakt werd zodat webdevelopers JavaScript konden gebruiken aan zowel de front-end als de back-end, om te voldoen aan het idee dat Javascript overal gebruikt moet kunnen worden.<\/p>\n\n

    Wat betekent ‘scripting’ binnen het programmeren?<\/h3>\n

    Scripting komt eigenlijk neer op het schrijven van een serie opdrachten<\/a> die \u00e9\u00e9n voor \u00e9\u00e9n ge\u00efnterpreteerd worden door een toepassing of een scripting-engine. Alhoewel het script het platform vertelt wat er moet gebeuren (via de opdrachten die verwerkt moeten worden), wordt de daadwerkelijke uitvoering door de runtime-environment zelf gedaan, en niet door de scripttaal.<\/p>\n

    Dit is dan ook waarin scripttalen verschillen van ‘gewone’ programmeertalen zoals Java, die je \u00e9\u00e9n keer kan schrijven en vervolgens overal kan uitvoeren. Het klassieke voorbeeld daarvan is de Java slogan ‘write once, run anywhere’, die aangeeft dat het overal als aparte toepassing uitgevoerd kan worden, wat sindsdien ook wel het WORA principe<\/a> wordt genoemd voor cross-platform mogelijkheden.<\/p>\n

    Scripttalen en programmeertalen<\/h2>\n

    Alhoewel de termen ‘scripting languages’, ofwel scripttalen, en ‘programming languages’, oftewel programmeertalen, vaak door elkaar gebruikt worden, zijn het verschillende dingen.<\/p>\n

    Platformspecifiek en niet-platformafhankelijk<\/h3>\n

    Scripttalen zijn altijd platformspecifiek, terwijl programmeertalen in principe onafhankelijk zijn van het platform (dus cross-platform), omdat ze zelfstandig uitgevoerd kunnen worden. Zo kun je een Java programma op elk besturingssysteem uitvoeren.<\/p>\n

    (Veelal) ge\u00efnterpreteerd tegenover gecompileerd<\/h3>\n

    Waar programmeertalen worden gecompileerd (via een compiler) worden scripttalen haast altijd ge\u00efnterpreteerd, alhoewel er ook enkele scripttalen zijn die gecompileerd en ge\u00efnterpreteerd kunnen worden, zoals Python en Groovy.<\/p>\n

    “Gecompileerd”, of “compiled”, betekent dat de programmeertalen een eigen compiler gebruikt die de syntax vertaalt naar machinetaal (machine code) voor de uitvoering. Scripttalen worden daarentegen regel voor regel ge\u00efnterpreteerd tijdens de uitvoering, door de interpreter van het platform waarop ze uitgevoerd worden.<\/p>\n

    Sneller en langzamer bij de uitvoering<\/h3>\n

    Door dit verschil in implementatie worden programmeertalen sneller uitgevoerd dan scripttalen, aangezien ze niet in realtime nog gecompileerd hoeven te worden. Compilers voeren verder een foutcontrole uit v\u00f3\u00f3r de uitvoering, terwijl interpreters de code regel voor regel afwerken, dus moeten ze pauzeren (of helemaal stoppen) wanneer ze een fout tegenkomen<\/a>.<\/p>\n

    Dit voegt nog meer tijd toe aan de uitvoering van scripttalen, alhoewel dit op de moderne en snellere hardware<\/a> van tegenwoordig minder problematisch is dan vroeger.<\/p>\n

    Meer of minder code<\/h3>\n

    Programmeertalen gebruiken meer code, omdat je veel zaken handmatig moet invoeren, defini\u00ebren en bepalen, die bij scripttalen allemaal automatisch door het platform worden afgehandeld. Als je dus een scripttaal gebruikt, hoef je veel minder code te schrijven<\/a>.<\/p>\n

    Zelfstandige toepassingen of toepassingen als onderdeel van een stack<\/h3>\n

    Er zijn enkele dingen die je simpelweg niet kan doen met een scripttaal. Het belangrijkste voorbeeld daarvan is dat je geen zelfstandige toepassingen voor desktop of mobiel kan maken met een scripttaal, aangezien er dan geen runtime-environment is om ze te interpreteren.<\/p>\n

    Zo kan je bijvoorbeeld PHP frameworks<\/a> zoals WordPress<\/a> of Laravel<\/a> alleen maar voor toepassingen op het web gebruiken omdat ze de browser als hun runtime-environment gebruiken. Zo worden mobiele WordPress apps uitgevoerd binnen mobiele runtime-environments zoals Capacitor<\/a>, dat webviews biedt.<\/p>\n

    Scripttalen of programmeertalen – overzicht van de verschillen<\/h3>\n

    De belangrijkste verschillen tussen scripttalen en programmeertalen zijn dus:<\/p>\n

    \n\n\n\n\n\n\n\n\n
    Scripttalen<\/strong><\/td>\nProgrammeertalen<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n
    Platformspecifiek<\/td>\nOnafhankelijk van platform (cross-platform)<\/td>\n<\/tr>\n
    (Veelal) ge\u00efnterpreteerd<\/td>\nGecompileerd<\/td>\n<\/tr>\n
    Langzamer tijdens de uitvoering<\/td>\nSneller tijdens de uitvoering<\/td>\n<\/tr>\n
    Minder code nodig<\/td>\nMeer code nodig<\/td>\n<\/tr>\n
    Apps zijn onderdeel van een stack<\/td>\nMaakt zelfstandige apps<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n

    Verwarring over scripttalen<\/h2>\n

    Er bestaan nogal wat misverstanden over scripttalen, dus laten we daar even naar kijken voor we aan de beste scripttalen beginnen.<\/p>\n

    Het belangrijkste om op te merken is dat het niet echt zin heeft om te praten over front-end of back-end scripttalen, ook al zie je overal artikelen die scripttalen wel op zo\u2019n manier indelen.<\/p>\n

    Er bestaat momenteel maar \u00e9\u00e9n front-end scripttaal die gebruikt wordt en dat is JavaScript (vroeger was er ook ActionScript en JScript, maar die zijn allemaal verouderd).<\/p>\n

    Front-end of back-end is niet erg belangrijk binnen de context van scripttalen, het gaat vooral om de runtime-environments waarin een scripttaal uitgevoerd kan worden.<\/p>\n

    Let erop dat hierbij ‘front-end’ simpelweg staat voor iets (een afbeelding<\/a>,\u00a0lettertype<\/a>,\u00a0markup<\/a>,\u00a0stylesheet<\/a>,\u00a0script<\/a>, of ander statisch bestand) dat een browser kan interpreteren. Probeer maar eens een PHP bestand direct vanuit je browser te openen: dat lukt niet, omdat dit ge\u00efnterpreteerd moet worden door een PHP application server. Daarom is PHP<\/a> een back-end scripttaal binnen de context van webdevelopment, terwijl het de application layer is binnen een server stack (bijv. LAMP) in de context van scripttalen.<\/p>\n

    Naast webdevelopment (zowel front-end als back-end scripting) kunnen scripttalen ook voor diverse andere zaken gebruikt worden, zoals het programmeren en instellen van besturingssystemen en specifieke toepassingen\/omgevingen, bewerken van datasets, automatiseren van taken enzovoorts.<\/p>\n

    Een scripttaal kan ten slotte in meerdere omgevingen uitgevoerd worden.<\/p>\n

    Wat zijn geen scripttalen?<\/h3>\n

    Voordat we de beste scripttalen behandelen, kijken we eerst nog even naar programmeertalen die soms ten onrechte scripttalen genoemd worden<\/strong>, maar waar je toch echt niet mee kan scripten:<\/p>\n